

Dzisiejszy artykuł poświęcony jest fundamentalnym produktom rynku finansowego – lokatom bankowym i rachunkom oszczędnościowym. Gdy zaczynamy jako dorośli zarabiać swoje pierwsze pieniądze, przychodzi moment, w którym szukamy dla naszych oszczędności bezpiecznego miejsca. Najczęściej wybór pada na lokaty i rachunki oszczędnościowe. W artykule poniżej znajdziesz odpowiedzi na pytanie, czym są lokaty i rachunki oszczędnościowe, jakie są ich: oprocentowanie, czas trwania, zalety oraz różnice pomiędzy nimi. Zaparz kubek kawy lub herbaty i do lektury!
1. Lokaty bankowe
Czym jest lokata bankowa
Lokata to umowa z bankiem, na podstawie której Ty jako klient powierzasz swoje środki finansowe bankowi na ustalony okres czasu w zamian za określony zysk, wynikający z oprocentowania lokaty. Po upływie terminu lokaty bank wypłaca Ci wpłacone przez Ciebie środki finansowe wraz z odsetkami. Można powiedzieć, że lokata to pożyczka, której udzielasz bankom w zamian za zysk dla Ciebie. Lokaty bankowe to jedne z najbezpieczniejszych form oszczędzania kapitału, ponieważ są one gwarantowane przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny do wartości 100 000 EUR. Dlatego jeśli nawet bank, któremu pożyczysz pieniądze, będzie miał problemy z ich oddaniem, to Bankowy Fundusz Gwarancyjny wypłaci Ci środki finansowe do wartości 100 000 EUR.
Czas trwania lokat
Lokaty dzielimy według długości okresu, na jaki chcesz powierzyć środki pieniężne bankowi. Zasadnicza różnica pomiędzy lokatą krótko- i długoterminową jest taka, że w przypadku nagłego zerwania umowy przy długoterminowej inwestor traci znacznie więcej odsetek. Dlatego przed wybraniem okresu trwania lokaty i jej założeniem należy zdecydować, kiedy będą nam potrzebne środki finansowe, które chcemy na nią wrzucić.
Lokaty dzielimy na:
- krótkoterminowe – zawierane na okres do 2 miesięcy,
- kwartalne – ich okres trwania to od 3 do 5 miesięcy, jednak najpopularniejsze są lokaty trzymiesięczne,
- średnioterminowe – zawierane są na okres od 6 do 11 miesięcy, najczęściej spotykane są depozyty na 6 i 9 miesięcy,
- długoterminowe – okres lokowania środków wynosi tu rok, dwa, a nawet trzy lata.
- overnight – zawierane na jedną noc, taki rodzaj lokat stosuje się przy bardzo dużych środkach finansowych.
Oprocentowanie lokat
Oprocentowanie lokat może być stałe lub zmienne. Stałe to takie, które nie zmienia się w trakcie trwania umowy lokaty. Jest ono z góry podane przez bank, nie zmienia się, dzięki czemu jako klient możesz przed ulokowaniem środków obliczyć oczekiwany zysk z oszczędzania na lokacie. Oprocentowanie zmienne oznacza, że w trakcie obowiązywania umowy bank może podwyższyć lub obniżyć stosowaną stopę procentową. Zależy to od wielu czynników: wysokości stóp procentowych NPB, sytuacji na rynku międzybankowym (stopy WIBID i WIBOR), rentowności bonów skarbowych itd. Dla Ciebie jako klienta oprocentowanie zmienne oznacza, że jeśli w trakcie umowy się ono zmieni, to do dnia poprzedzającego tę zmianę środki będą oprocentowane według dotychczasowej stopy, a od dnia wprowadzenia nowych stóp procentowych będą oprocentowane już według zmienionych stawek, co wpłynie pozytywnie lub negatywnie na Twój finalny zysk z lokaty, w zależności, czy nowe stopy procentowe są wyższe, czy mniejsze niż te dotychczasowe.
Odnowienie lokaty
Ważny w kontekście lokat bankowych jest zapis, czy możesz je odnowić – czyli przedłużyć na taki sam okres. Na rynku znajdziesz depozyty odnawialne bądź nieodnawialne. W przypadku lokaty nieodnawialnej wpłacona kwota wraz z odsetkami zostanie zwrócona na Twój rachunek. W przypadku lokat odnawialnych bank określa w regulaminie, jakie oprocentowanie będzie obowiązywało w momencie przedłużenia lokaty na kolejny okres. Zazwyczaj można spotkać atrakcyjne oferty lokat z możliwością odnowienia, jednak ich oprocentowanie na kolejny okres jest wtedy niższe. Dlatego w momencie wyboru lokaty sprawdź, jak wygląda kwestia jej odnowienia, jakie wtedy będzie obowiązywało oprocentowanie i czy przy lokacie odnawialnej można zrezygnować z przedłużenia umowy na kolejny okres.
2. Rachunek oszczędnościowy
Czym jest rachunek oszczędnościowy
Rachunek oszczędnościowy to jeden z rodzajów rachunku bankowego przeznaczonego dla osób fizycznych. Ułatwia gromadzenie środków, gdyż jest przeważnie wyżej oprocentowany niż zwykłe konto bankowe. Powszechną praktyką stosowaną przez banki jest danie możliwości darmowej pierwszej wypłaty z rachunku, a od kolejnych pobieranie opłat, które mają zniechęcić Ciebie jako właściciela rachunku oszczędnościowego do zbyt częstych operacji, a tym samym traktowania rachunku oszczędnościowego jak rozliczeniowego.
Oprocentowanie rachunków oszczędnościowych
Rachunek oszczędnościowy jest traktowany jako alternatywa dla lokat terminowych. Charakteryzuje się wyższym oprocentowaniem niż zwykłe konto bankowe, a w niektórych przypadkach – zbliżonym do standardowych lokat. Banki indywidualnie określają oprocentowanie swojego produktu, biorąc pod uwagę m.in. potencjalną wysokość zgromadzonych środków, które będziesz chciał wpłacić na konto oszczędnościowe.
Zalety rachunku oszczędnościowego
Rachunki oszczędnościowe najlepiej sprawdzają się w funkcji skarbonki, czyli do lokowania swojej poduszki finansowej, którą możesz przelać na oprocentowany rachunek zamiast trzymać na zwykłym koncie bankowym. Jako posiadacz rachunku oszczędnościowego masz pełną swobodę wypłat części lub całości zgromadzonych środków.
Zalety:
- otwarcie i prowadzenie rachunku jest przeważnie bezpłatne,
- wpłat można dokonywać w dowolnych kwotach i terminach,
- wysokość i częstotliwość wypłat z rachunku oszczędnościowego jest nieograniczona,
- oprocentowanie jest często proporcjonalne do wysokości deponowanych środków,
- oszczędności gwarantowane są przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
3. Lokaty bankowe a rachunki oszczędnościowe
Lokata bankowa | Rachunek oszczędnościowy | |
---|---|---|
Wysokość oprocentowania | zwykle wyższe niż na koncie oszczędnościowym – od 1% do 3% w skali roku | niższe niż na lokacie – od 1% do 2,5% w skali roku |
Forma oprocentowania | w zależności od typu lokaty oprocentowanie może być stałe lub zmienne | oprocentowanie zmienne |
Okres oszczędzania | Określony w umowie | Nieograniczony |
Kapitalizacja odsetek | Zwykle na koniec okresu oszczędzania | Dzienna lub miesięczna |
Wpłaty środków | Brak możliwości | Nieograniczone, bezpłatne |
Dostęp do środków | Środki wraz z naliczonymi odsetkami są zwracane na rachunek po okresie umownym lokaty. Zerwanie lokaty przed terminem zapadalności skutkuje utratą odsetek | W każdym momencie – pierwsza wypłata jest zwykle darmowa, za kolejne pobierana jest prowizja |
Zastosowanie | Najbardziej zyskowna metoda oszczędzania wolnych środków | Oszczędzanie środków, które w każdej chwili mogą być nam potrzebne, lub oszczędzanie długoterminowe |
Autor: Michał Jonczyk, doradca sportowy EduSport